Angst en epidemieën

Ebola is weer in het nieuws. Vooralsnog is de uitbraak in Congo beperkt tot 44 doden. Toch hoeft maar één slachtoffer de grens met Rwanda of Tanzania over te steken, of de angst uit 2014 is weer terug. Toen stierven in West-Afrika 11.000 duizend mensen aan de ellendige ziekte, maar de angst sloeg wereldwijd toe. Zelfs vakanties naar Zuid-Afrika werden massaal afgezegd, ook al ligt Kaapstad duizend kilometer verder van Liberia dan Amsterdam.

door Ralf Bodelier

Epidemieën lijken altijd angst te zaaien. Of het nu gaat om de Zwarte Dood in de Middeleeuwen tot Aids, Ebola, SARS, Zika en de Mexicaanse Griep vandaag. Onlogisch is dat niet. Want sinds de jaren ’80 stierven alleen al 35 miljoen mensen aan Hiv-Aids. En in 2014 overleefden vier op de tien patiënten hun ebolabesmetting niet.

 

Voorkomen is beter dan genezen

Toch ontstaat de angst voor epidemieën niet vanzelf. Hij wordt gewekt en gevoed. Vandaag gebeurt dat door de media. Zonder krant, radio en televisie, al dan niet online, hadden we nooit van een uitbraak in Congo of Liberia gehoord. Nu is informeren de taak van journalisten. Maar journalisten zouden ons ook handvatten kunnen geven om met die informatie om te gaan.

En dat doen ze niet, zo ontdekte de Amerikaanse mediaonderzoeker Yotam Ophir. Hij las 5000 recente krantenartikelen over drie epidemieën: de varkensgriep, Ebola en Zika. En hij vond dat vrijwel nooit werd verteld wat de lezer zélf kan ondernemen om een besmetting te voorkomen. Weten wat we kunnen doen –handen wassen, vaccineren, gebruik van insecticiden- dempt niet alleen de angst. Het helpt ook een epidemie in te dammen of te voorkomen.

 

Vooruitgang is weten

En er is nog iets dat we maar amper lezen: de kans dat wij een besmettelijke ziekte oplopen, neemt met de dag af. Grote ziekteveroorzakers raken steeds meer onder controle. Pokken, in de 20e eeuw nog goed voor 200 miljoen doden, is van de aardbodem verdwenen. Het aantal malaria-infecties daalde sinds 2000 met vijftig procent, tuberculose met veertig, aldus de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Tegen ebola zijn de afgelopen jaren meerdere vaccins ontwikkeld. Polio staat op het punt te verdwijnen. Aids verandert in een chronische ziekte. Maar weinig mensen weten dat. Want er is niemand die het ons vertelt. Ook dat zou een taak van journalisten moeten zijn.

 

Terug naar de vorige pagina

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten