Doodstraf op weg naar uitgang. Laatste publieke onthoofding Frankrijk 80 jaar geleden.

Het aantal landen dat de doodstraf afschaft neemt toe, het aantal uitgevoerde executies daalt.
In 1939, tachtig jaar geleden, voerde Frankrijk zijn laatste publieke onthoofding uit. 

Het is slecht nieuws dat de Saudi-Arabische autoriteiten de doodstraf op willen leggen aan vijf van de elf verdachten van de moord op de journalist Jamal Khashoggi. Saudi-Arabië is dan ook een van de landen waar de doodstraf nog aan de orde van de dag is. In 2017 werd wereldwijd  993 keer iemand geëxecuteerd, waarvan 146 keer in Saudi-Arabië. Althans volgens de officiële cijfers. In 2015 was dat aantal executies nog 1634. Een aantal van 993 is weliswaar onaanvaardbaar veel, maar er waren ook nog nooit zo weinig landen die hun burgers ombrengen dan juist in 2017.

Nalatigheid en bestialiteit

Sinds mensenheugenis doden overheden hun burgers. De bijbel, om maar één voorbeeld te noemen, verordonneert de dood voor vergrijpen als moord, ontvoering, aanvallen of vervloeken van je ouders; het offeren van je kind aan Moloch, opzettelijke nalatigheid, tovenarij, het beoefenen van spiritisme, het overtreden van de sabbat, het brengen van offers aan valse goden en het aanhangen van valse profetieën, godslastering, het afleggen van valse getuigenissen, overspel, incest, verkrachting van een verloofde of getrouwde vrouw, homoseksualiteit, bestialiteit, prostitutie, zich voordoen als een maagd, enzovoorts, ad finitum. Tot in de 18e eeuw telde het Britse strafrecht nog 222 overtredingen, waaronder winkeldiefstal, die mochten worden bestraft met de dood.

Creatief met wreedheid

Overheden bleken bovendien bijzonder creatief in het bedenken van gruwelijke variaties in het doden van hun onderdanen, variërend van onthoofden, branden, pletten en koken, tot spiesen, ophangen, radbraken, doormiddenzagen en kruisigen. De guillotine, ingevoerd tijdens de Franse Revolutie, was waarschijnlijk de eerste vorm van executeren die erop was gericht de dood zo snel en pijnloos als mogelijk te voltrekken.

In de vroege ochtend van 17 juni 1939, wordt Eugène Weidmann de laatste man die in Frankrijk in het openbaar onder de guillotine gaat. Weidmann werd veroordeeld voor meerdere ontvoeringen en moorden. 

Venezuela neemt leiding

Vanaf de 18e eeuw nam niet alleen de wreedheid van het executeren af,  ook daalde het aantal redenen af waarvoor je ter dood kon worden veroordeeld. Bovendien gingen ook steeds vaker stemmen op om er maar helemaal mee te stoppen. Verlichte denkers als Voltaire en Montesquieu probeerden de doodstraf terug te dringen, terwijl hun collega’s Cesare Beccaria en Jeremy Bentham zich er volledig tegen verzetten. Het was het Latijns-Amerikaanse land Venezuela dat in 1863 als eerste stopte met executeren van staatswege. Vervolgens steeg het aantal landen dat de doodstraf niet meer oplegde of voltrok, tot 142 landen vandaag.

Waalsdorpervlakte

Nederland maakte een eind aan de doodstraf  in 1870. Uitzondering bleef het oorlogsrecht. Op grond daarvan werden na de Tweede Wereldoorlog nog 210 mensen veroordeeld en omgebracht in Nederlands-Indië en 39 in Nederland zelf.  De laatste twee veroordeelden werden in 1952 wegens oorlogsmisdaden door een vuurpeloton op de Waalsdorpervlakte doodgeschoten. Pas sinds 1983 wordt in de Nederlandse grondwet bepaald dat de doodstraf niet meer kan worden opgelegd. Ook niet in oorlogstijd.

Geheimzinnig China

Officieel nemen vier landen -Irak, Iran, Pakistan en Saudi-Arabië- 84 procent van alle executies voor hun rekening. China hoort daar niet bij, terwijl deskundigen denken dat het land meer dan 1000 mensen per jaar omlegt. Het cijfer van 993 executies over 2017 is dan ook exclusief China. De Chinezen doen geheimzinnig over de executies die ze opleggen of voltrekken. Waarschijnlijk is het werkelijke aantal dan ook een stuk hoger dan 993. Dat neemt niet weg dat de trend duidelijk dalende is. Vandaag is de doodstraf eerder een rariteit, die alleen nog voorkomt in twee dozijn autoritair geleide landen.

Bron: Marian L. Tupy. Capital Punishment Has Declined Dramatically.

Terug naar de vorige pagina

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten