Hierdoor daalt het aantal slachtoffers door natuurrampen (terwijl die laatste alleen maar toenemen)

Een 'disaster resilient village' in Bangladesh

Een ‘disaster resilient village’ in Bangladesh

2017 was een rampjaar als het gaat over stormen en natuurrampen. Althans, dat dénken we. Maar als je naar de cijfers kijkt, dan was 2017 één van de jaren met het laagste aantal doden door natuurrampen ooit gemeten. Our World in Data – opgezet door de Duitse econoom Max Roser, verbonden aan de universiteit van Oxford – zette de meest recente cijfers in een overzichtelijke grafiek.

Hierin zijn alle dodelijke slachtoffers opgenomen die sinds 1900 vielen door álle soorten natuurrampen. Door droogte, overstromingen, orkanen, hitte- en koudegolven, aardverschuivingen, bosbranden, vulkaanuitbarstingen en aardbevingen.
Het gaat dus zowel om rampen die buiten de mens om gebeuren (vulkanen, aardbevingen) als om rampen waarin de menselijke invloed zichtbaar is (stormen, droogtes: gebeurtenissen die je kunt linken aan klimaatverandering en dus aan menselijke activiteiten.)
Al met al zie je een een enorme afname sinds 1900, toen dodenaantallen door natuurverschijnselen al snel in de miljoenen liepen. In 2017 stierven 9.066 door natuurgeweld.

Aantal doden door natuurrampen 1900-2017. Bron: Our World in Data

Aantal doden door natuurrampen 1900-2017. Bron: Our World in Data

Stijging aantal natuurrampen

De Amerikaanse wetenschapper Indur M. Goklany constateerde een aantal jaar geleden in dit onderzoek al eenzelfde daling. In zijn artikel ‘Rijkdom en veiligheid. De verbazingwekkende afname van het aantal doden in een tijd van wereldwijde opwarming 1900 – 2010’ onderzoekt hij echter niet álle natuurrampen. Goklany concentreert zich op ‘extreem weer’ dat voortkomt uit het klimaat. Dus géén aardbevingen, vulkaanuitbarstingen of tsunami’s. Wél stormen, droogtes, overstromingen en hittegolven. Goklany bekijkt in zijn onderzoek twee dingen: hoe vaak kwam extreem weer voor tussen 1900 en 2010, en hoeveel dodelijke slachtoffers vielen er door extreem weer?

Goklany constateerde dat er tussen 1900 en 2010 inderdaad veel vaker extreem weer voorkam. Daarmee bevestigt hij dat het klimaat verandert. Dit grafiekje uit zijn rapport laat zien hoe sterk die verandering is. Van minder dan 3 keer extreem weer in het eerste decennium van de 20e eeuw, steeg het aantal gevallen van extreem weer tot 350 in het eerste decennium van de 21e. De onderzoeker houdt overigens een slag om de arm: tot de jaren ’30 van de twintigste eeuw werden de cijfers minder goed bijgehouden dan vandaag gebeurt.

Toename van het aantal natuurrampen 1900-2010. Bron: EM-DAT

Toename van het aantal natuurrampen 1900-2010. Bron: EM-DAT

Vervolgens onderzocht hij of ook het aantal slachtoffers van ‘extreem weer’ toenam. En nu wordt het interessant: hoewel er veel vaker extreem weer is, daalt het aantal doden dat het veroorzaakt. En niet zo’n beetje ook. In de jaren twintig van de vorige eeuw stierven nog zo’n half miljoen per jaar mensen door extreem weer, in de jaren nul van deze eeuw waren het er gemiddeld nog zo’n 36.000 per jaar. En dat zijn dan de absolute ‘aantallen’ doden. Ook hier houdt Goklany  een slag om de arm: tot in de jaren ’30 zijn de aantallen niet heel erg betrouwbaar.

Daling aantal doden door natuurrampen

Ondertussen steeg de bevolking van onze planeet van 1,5 miljard naar 7 miljard. Belangrijk is dan ook te weten hoe het zit met de percentages, met de ‘death rates’ ofwel de ‘sterftecijfers’. En dan is de daling nog een heel stuk scherper. Per miljoen mensen vielen in de jaren twintig nog 241 doden door natuurrampen, terwijl in de jaren nul per miljoen mensen er nog maar vijf omkwamen door natuurgeweld. Dat is een afname van maar liefst 98 procent.

Aantal dodelijke slachtoffers door natuurrampen 1900-2010. Bron: I.M. Goklany, EM-DAT

Aantal dodelijke slachtoffers door natuurrampen 1900-2010. Bron: I.M. Goklany, EM-DAT

Die cijfers zijn bemoedigend. Terwijl ‘extreem weer’ toeneemt, daalt het aantal slachtoffers ervan. Goklany vermoedt dat dit te maken heeft met het feit dat wij steeds beter in staat zijn om ons tegen extreem weer te beschermen. We bouwen sterkere huizen, ontwikkelen betere waarschuwingsmechanismen, organiseren sneller evacuaties, bieden betere medische zorg ná een storm, enzovoorts.

Bemoedigend

Het aantal slachtoffers van extreem weer neemt wereldwijd af, maar er is wel een verschil. Zou je nu dieper in de cijfers duiken, dan zou je zien dat de overlevingskansen van mensen in het rijke en het arme deel van de wereld niet even groot zijn. De kans dat je een orkaan overleeft in de rijke Verenigde Staten is heel wat groter dan in het veel armere Sint-Maarten of Puerto Rico. Bij zware neerslag in Nederland staan de straten blank, op de Filipijnen verdrinken mensen. In het arme deel van de wereld zorgt extreem weer dan ook voor de meeste slachtoffers.
Het komt er dus op aan, aldus Goklany én World’s Best News, om fors in te zetten op de ontwikkeling van dat armste deel, zodat zij net zo bestand zijn tegen natuurrampen als wij, in het rijkste deel van de wereld.

Bemoedigend is wat dat betreft het nieuws uit het straatarme land Bangladesh. Een team onderzoekers berekende onlangs dat alle maatregelen tegen de vele stormen en overstromingen het aantal cycloon-doden in Bangladesh omlaag bracht met 98 procent. Klimaatverandering is een feit. Maar we hoeven ons niet neer te leggen bij de mogelijke dramatische gevolgen. Bangladesh bewijst het.

Terug naar de vorige pagina

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten