Vertrekkende slimmerik is rolmodel voor thuisblijvers

han20campagne20bachelor20voltijd-9281klein

De uittocht van hoogopgeleide kenniswerkers is een ramp voor ontwikkelingslanden. Tenminste, dat is wat we altijd horen over deze zogenaamde ‘braindrain’. Een onderzoeker aan de Universiteit Groningen toont nu aan dat de braindrain het thuisland uiteindelijk ook ten goede komt.

Een ‘brain gain’ (de winst van kennis) dus in plaats van de ‘brain drain’ (het verlies van kennis) waar we zo vaak over horen. Econome Marianna Papakonstantinou toont in haar proefschrift aan dat ‘in landen met een hogere emigratie van vakbekwame werknemers de kennisintensieve industrieën sneller groeien’. Met andere woorden: de emigratie van slimme koppen versnelt de economische groei in het thuisland.

Remittances

Hoe dan, zou je zeggen. Daar heeft Papakonstantinou een aantal verklaringen voor gevonden. Daartoe onderzocht ze de groeipatronen in industrieën wereldwijd, en economische data van 68 landen, waaronder Nederland. De eerste verklaring van de onderzoekster is een oude bekende: het geld dat migranten naar hun thuisland sturen. Dat was in 2016 maar liefst 445 miljard dollar; meer dan drie keer zoveel als het totale bedrag dat wereldwijd aan ontwikkelingshulp wordt besteed.

Deze zogenaamde ‘remittances’ zijn de afgelopen decennia enorm gegroeid. Ze zijn nu twee keer zo hoog dan in 2007 (296 miljard dollar) en vijf keer zo hoog als de vijftig miljard die migranten in de jaren negentig naar hun familie overmaakten. In 2017 zullen migranten naar verwachting meer dan 450 miljard dollar naar huis sturen.

De economieën van thuislanden groeien volgens Papakonstantinou ook door het netwerk van talent en investeerders dat migranten met hun thuisland delen. Bovendien keren migranten soms met hun geld en kennis terug naar huis.

Rolmodellen

Maar de onderzoekster vond nog een belangrijke -nog niet eerder aangetoonde- verklaring: de vertrekkende slimmeriken zijn een rolmodel voor de achterblijvers. Dit mechanisme speelt volgens de onderzoekster het sterkst in ontwikkelingslanden, maar het is in alle 68 landen die ze onderzocht significant aanwezig.

De vertrekkers laten aan de achterblijvers zien dat studeren loont. Ze stimuleren de thuisblijvers om zelf ook te gaan studeren en deze thuisblijvers halen hierdoor hoger gewaardeerde diploma’s. Zo trekken de migranten als rolmodel het opleidingsniveau in hun thuisland op. Van deze groep vertrekt een deel zelf ook, maar een deel blijft. Op de lange termijn zijn er dus meer hoger opgeleiden in het thuisland.

Papakonstantinou concludeert dat de brain drain op korte termijn inderdaad schadelijk is voor ontwikkelingslanden, omdat er kennis verloren gaat. Maar op lange termijn wordt dit verlies aan kennis door studerende en ondernemende achterblijvers gecompenseerd en pakt het vertrek van bollebozen overduidelijk positief uit.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Spring naar de toolbar