Column: We zijn reuze tolerant, maar ondertussen…

f8b59d1d8db3ef1bc25f05b1fba599bd-murals-street-art-detroit

Zeg eens eerlijk: had u het verwacht, dat we vandaag toleranter zijn tegenover buitenlanders dan 25 jaar geleden? Deze vondst van het Sociaal Cultureel Planbureau haalde gisteren alle kranten. Dat op zich is al een bewijs dat het opmerkelijk is – anders waren journalisten niet wakker geworden.

Eerlijk is eerlijk – het verraste mij ook. En tegelijkertijd had ik het kunnen weten. Want een dag eerder smulde ik nog van een mooi onderzoek naar de kloof tussen beeld en werkelijkheid: de Misperceptions Index van Ipsos MORI. Ipsos vraagt elk jaar aan mensen in 38 landen hoe ze denken dat de wereld ervoor staat. Vervolgens vergelijkt ze dat met de werkelijke cijfers. En ieder jaar zitten we er met z’n allen weer grandioos naast.

Alcohol

Dat is vermakelijk en verontrustend tegelijk. Vermakelijk was dit jaar bijvoorbeeld de vraag in welk land het meeste alcohol wordt gedronken. Eitje: Rusland natuurlijk! Dat dacht ik tenminste, net als de meeste deelnemers. Maar ik had het mis: niet de wodka-hijsende Russen, maar bierminnende Belgen staan op 1. Wist u het? Ik niet, en ook vier van de vijf Belgen had geen idee.

Nu het serieuze werk. Want Ipsos heeft elk jaar ook aandacht voor politiek gevoelige onderwerpen, zoals criminaliteit, migranten en de islam. Vorig jaar lieten ze bijvoorbeeld zien hoe ernstig we het aantal moslims in ons land overschatten. We denken hun aandeel 19 procent is. In werkelijkheid is het 6 procent. Dit jaar vroeg Ipsos hoeveel procent van de gevangenen migrant is. Geen enkel land overschat hun aandeel zo sterk als Nederland. We denken dat de helft van de gevangenisbevolking uit migranten bestaat. In werkelijkheid is ongeveer een op de vijf gevangenen in het buitenland geboren.

Al even onwetend zijn over onze veiligheid. Neem het aantal moorden in Nederland: is dat hoger, lager of hetzelfde als in het jaar 2000? In werkelijkheid is onze ‘murder rate’ gedaald met 46 procent – in 16 jaar tijd! Dat weet haast niemand. Maar liefst 73 procent van de Nederlanders denkt dat er nu evenveel of méér wordt gemoord dan 25 jaar geleden.

Politieke agenda
De gevolgen van deze scheve beeldvorming zijn minder onschuldig dan het lijkt. Want het zijn niet de werkelijke cijfers, maar de percepties die de politieke agenda voeden. Welke politicus durft hardop te zeggen dat we wellicht met minder blauw toekunnen? De misdaadcijfers dalen immers. Maar dat is niet wat Nederland denkt. Welke partij durft de komst van islamitische migranten te relativeren? Nederlanders overschatten het aantal moslims niet alleen, ze denken dat hun aantal zo hard groeit, dat ons land over drie jaar meer dan een kwart islamitisch is. Bovendien denken ze dat de gevangenissen vol met buitenlanders zitten. Een pleidooi voor ruimhartiger toelating van moslimmigranten –  alle tolerantie ten spijt – is politiek riskant.

Het SCP-rapport lijkt ons gerust te stellen: van een ‘ruk naar rechts’ sinds 1990 zou geen sprake zijn. Maar intussen is de partij met een uitgesproken anti-islam en anti-immigratie agenda de tweede grootste in de Kamer. En intussen hebben middenpartijen deze agenda deels overgenomen. Mispercepties komen hen goed uit: al geven de feiten hen geen gelijk, van een groot deel van de bevolking krijgen ze het wel. En daarmee bepalen ze, ‘ruk naar rechts’ of niet, de politieke koers.

Het minste dat we kunnen doen is zorgen dat ons eigen beeld van de wereld een beetje klopt. Niet door het gewone nieuws te volgen – daar komen verkeerde percepties juist vandaan. Een goed begin zijn de quizvragen over Nederland van Ipsos. Ook het SCP-rapport houdt je als lezer een nuchtere spiegel voor. En ten slotte is er natuurlijk World’s Best News met berichten over vooruitgang in de wereld. Dat is gezonder voor je wereldbeeld dan het 8-uur journaal. En leuker bovendien.

Deze column is geschreven door Mirjam Vossen, wetenschappelijk medewerker van World’s Best News

Terug naar de vorige pagina

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten