Ververs je wereldbeeld: tussen arm en rijk zit een bult

Wie denkt níet dat de kloof tussen arm en rijk groeit? Zíj in Afrika worden ze steeds armer. Wij in het Westen worden alsmaar rijker. Gelukkig klopt niets meer van dit beeld, stelt Mirjam Vossen. De kloof tussen arm en rijk is vervangen door een bult.

door Mirjam Vossen

Zou jij de weg opgaan met een wegenkaart uit 1975? Natuurlijk niet. Verouderde landkaarten zijn onbetrouwbaar. Maar intussen bewegen we ons wel door het leven met een mentale kaart van de wereld die allang niet meer klopt. Een kaart die zegt dat de wereld netjes is ingedeeld in twee delen. Een wereld met aan de ene kant rijke mensen in rijke landen, en aan de andere kant arme mensen in arme landen. Met daartussen een kloof.

Dat beeld klopt niet meer. Data van de Wereldbank en onderzoek van het Zweedse instituut Gapminder laten zien dat de meeste mensen vandaag in een middeninkomensland wonen, zoals China, Bangladesh, Mexico of Zuid-Afrika. Het grootste deel van hen heeft een inkomen tussen extreem arm en extreem rijk. Ze hebben weinig geld, maar leven allang niet meer in extreme armoede. Hun huis heeft een fatsoenlijk dak, ze hebben een fiets en schoon water in de buurt. Hun gezin telt twee kinderen, en die kinderen gaan naar school en zijn ingeënt. En o ja: ze hebben een mobieltje.

In 1975 kon je nog spreken van een wereld met een kloof tussen arm en rijk. Maar die kloof is veranderd in een bult. Die ‘inkomensbult’ schuift bovendien langzaam op: steeds meer mensen hebben een midden- of hoog inkomen, steeds minder mensen zijn extreem arm.

In de westerse wereld is er echter vrijwel niemand die dit weet. En recent onderzoek van World’s Best News en Motivaction wees uit dat de meeste Nederlanders juist denken dat ontwikkelingslanden even arm zijn, of zelfs armer, dan 10 jaar geleden. Slechts 19% van de mensen weet – correct – dat de armoede is afgenomen. En niet zo’n beetje ook: de afgelopen decennia is het aantal mensen in extreme armoede gehalveerd.

‘Kloofwereld’ bestaat niet meer
Het valse beeld van de ‘kloof’ tussen arme en rijke landen is niet alleen achterhaald, het is ook schadelijk. Want wie denkt dat de wereld nog altijd de ‘kloofwereld’ is uit 1975, kan gemakkelijk concluderen dat alle inzet om armoede te bestrijden niets heeft uitgehaald. Ook hier is het tegendeel waar: de groeiende welvaart kwam er niet vanzelf. We danken haar aan een groeiende economie, meer banen, betere gezondheidszorg, beter onderwijs, en meer vrede en veiligheid. De inzet van overheden, bedrijven, ontwikkelingsorganisaties en niet te vergeten miljoenen individuele mensen heeft daaraan bijgedragen.

Het beeld van de ‘kloof’ zorgt er bovendien voor dat we kansen missen. In het boek ‘Feitenkennis’ geeft Gapminder-oprichter Hans Rosling het voorbeeld van een Westers bedrijf dat hygiëneproducten maakt voor de welvarende Europese markt. In die verzadigde markt komen ze met weer een nieuw type maandverband, terwijl ze niet zien dat miljoenen vrouwen in Afrika en Azië inmiddels rijk genoeg zijn om eenvoudig maandverband te kopen. Dat is niet alleen een gemiste kans voor Westerse bedrijven, maar ook voor bedrijven en consumenten in opkomende landen.

Het wordt de hoogste tijd om een nieuwe versie van ons mentale wereldbeeld te uploaden. Een beeld dat recht doet aan de wereld zoals die vandaag de dag is. Een beeld dat ons laat zien dat er vooruitgang is, en dat ons motiveert om ook de ‘staart’ van de bult, met de tien procent extreem armen, naar het midden te trekken.

 

Mirjam Vossen is journalist en mediaonderzoeker bij World’s Best News  

Terug naar de vorige pagina

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten