Vlieg eet wc-pot leeg in Mozambique

Toiletten en innovatie: deze twee woorden koppel je misschien niet vanzelf aan elkaar. En al helemaal niet wanneer de innovatie bestaat uit een vlieg. Maar het zijn de poep-etende larven van de Black Soldier Fly die gezinnen in Mozambique aan een beter toilet helpen –  met steun van VIA Water en Aqua for All. Hoe zit dat? Op deze World Toilet Day zetten we de vliegen-wc in het zonnetje.

Het begon allemaal in 2016 in Polana Canico, een wijk vlakbij het moderne stadscentrum van Maputo. De meeste bewoners hebben water en stroom, maar geen riolering. Vaak staat er een simpele latrine op het erf: een met beton afgedekt gat in de grond met een huisje erboven. Op een gegeven moment is het gat vol en moeten mensen een kolkenzuiger huren, of iemand die het met de hand leegschept. Of ze moeten een nieuwe latrine bouwen. Maar in de dichtbevolkte buurt is daar niet genoeg plaats voor.

Het idee om poep-etende vliegen in te zetten, komt van Bjorn Brandberg, een 76-jarige Zweed die al veertig jaar in Mozambique woont. In 2014 las hij een proefschrift over de Black Soldier Fly, waarin het idee werd geopperd om een latrine te maken met larven die de poep kunnen opruimen. Bjorn pakte de handschoen op, samen met de Nederlandse consultant Annemarieke Mooijman en een team van vier enthousiaste Mozambikanen.

Het idee is simpel: gooi enkele scheppen van de wit-kronkelende larven in een latrine, en ze voeden zich met menselijke uitwerpselen. Daardoor blijft de latrine zo goed als leeg. De larven ontpoppen zich tot vliegen die in de latrine paren, waardoor nieuwe larven hun werk kunnen gaan doen. Af en toe moet je er wat nieuwe larven bijgooien.

Harmonie met de natuur

De innovatieve ‘vliegen-wc’ past helemaal bij het  thema van deze Wereld Toilet Dag: ‘toiletten in harmonie met de natuur’. Nu nog heeft 32% van de mensen in de wereld geen fatsoenlijk toilet. In 2000 was dat nog 42%. Dat betekent dat steeds meer mensen een goede wc krijgen, maar de groei gaat nu nog te langzaam om Sustainable Development Goal 6 voor water en sanitatie te halen.

Daarom blijven overheden, organisaties en bewoners wereldwijd de schouders eronder zetten. Filmpjes op de website van VIA Water laten zien hoe Mozambikanen bij de Black Soldier Fly-toiletten zijn betrokken. Consultant Annemarieke Mooijman: “We zochten naar jonge, enthousiaste mensen, die handig zijn met hun handen, die kunnen vloggen en die bovenal creatief zijn en dingen graag ‘anders’ doen.”

Een kopje water

Dit jaar kregen twaalf vrouwen en een man training in het maken van betonnen toiletpotten die slechts een kopje water nodig hebben om te spoelen. De verkoopprijs van die toiletten is 11 euro. Ze leerden ook hoe ze larven kunnen kweken, zodat ze die uiteindelijk samen met de toiletten kunnen verkopen. De eerste tien gezinnen kregen inmiddels een nieuwe toiletpot met vliegen, nog eens tien gezinnen hebben vliegen in hun bestaande latrine.  Volgens Annemarieke Mooijman was het niet moeilijk om bewoners van het nut van de vliegen-wc te overtuigen: “In de oude latrines zaten ook insecten en wormen. Dat vinden mensen niet ‘eng’.”

In december is de proeffase van het project voorbij en wordt het bedrijfje Susamati gelanceerd. Dat gaat betonnen toiletpotten en larven op compost verkopen. Voorlopig apart: een complete pitlatrine-met-larven is nog niet helemaal klaar voor marktintroductie. “We willen nog beter weten hoe vaak mensen ‘nieuwe’ larven in het toilet moeten gooien”, zegt Mooijman. “Dat wisselt per seizoen. We volgen de proeftoiletten op de voet om daarmee te experimenteren.” Maar als de kennis er is, dan kan de vliegen-wc een goedkope en gemakkelijke oplossing bieden voor de hoge nood in dichtbevolkte Mozambikaanse stadswijken.

 

Terug naar de vorige pagina

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten