Waarom Afrika minder corrupt is dan we denken

849x493q70iss-today-auWil je je paspoort terug? Dan tien dollar extra. Moet je vandaag nog aankomen op je bestemming? Dan nu twintig dollar om door te rijden. Corruptie in Afrika: een probleem dat alle lagen van de bevolking treft. Volgens de laatste ‘corruption perceptions index’ van Transparency International staan in de twintig landen onderaan de lijst twaalf Afrikaanse landen. En dat maakt Afrika tot het meest corrupte continent op aarde.

Optimistisch

Toch lijken er ook dingen te veranderen. Zo bleek onlangs uit onderzoek van onderzoeksbureau Twaweza dat bijna negen op de tien burgers (85%)  in Tanzania ervaart dat zijn of haar land in de afgelopen vijf jaar minder corrupt is geworden. In 2014 zeiden nog acht van de tien mensen (78%) dat er juist meer corruptie was dan tien jaar geleden.

Burgers zeggen dat politie, het bankwezen, de rechtbank en andere overheidsinstanties in 2017 minder snel om steekpenningen vroegen dan in 2014. Hierdoor zijn meer Tanzanianen optimistisch over de mogelijkheid om corruptie aan te pakken: in 2014 dacht de helft (51%) dat de corruptie in het land helemaal niet kon worden verminderd, in 2017 zegt 63% dat het tot op zekere hoogte kan worden beperkt.

Perceptie wijkt af van werkelijkheid

Ook World’s Best News dook in het onderwerp corruptie. Gisteren verscheen in De Groene Amsterdammer een artikel van Ralf Bodelier en Mirjam Vossen over corruptie in Malawi. Zij constateren dat de perceptie nogal afwijkt van wat daadwerkelijk aan corruptie plaatsvindt: zowel Malawianen als Westerlingen overschatten de omvang van corruptie in hun land.

Dit blijkt bijvoorbeeld uit de ‘Afrobarometer’ van Transparency International. Hiervoor onderzocht Boniface Dulani, politicoloog aan de universiteit van Malawi, alledaagse ervaringen met corruptie in zijn land. Malawianen kregen de vraag voorgelegd of ze in het voorafgaande jaar in aanraking waren geweest met politie, ambtenaren, staatsziekenhuizen of andere overheidsdiensten die mogelijkerwijs corrupt zou kunnen zijn.

Kleine en grote corruptie

Zo ja, hadden ze bij die instanties dan ook moeten betalen voor een dienst die eigenlijk gratis was? Het antwoord: dertien procent van deze groep Malawianen had moeten dokken. De uitkomst verraste de onderzoekers zelf: op grond van wat je in de Malawiaanse krant leest, aldus Dulani, zou je denken dat het tachtig procent is. Het gemiddelde in Afrika, zo blijkt uit dezelfde Afrobarometer, is 22 procent. Met 69 procent is Liberia veruit het meest corrupt. In Botswana en op Mauritius is corruptie met één procent verwaarloosbaar.

Dulani gaat verder door onderscheid te maken tussen ‘grote corruptie’ aan de bovenkant, gemotiveerd door hebzucht, en ‘kleine corruptie’ aan de onderkant, gemotiveerd door armoede. Dat laatste mag niet goed worden gepraat. Maar je kunt er wel begrip voor hebben, zo vindt Dulani. De bron van deze kleine corruptie is immers simpele armoede.

Zonder armoedebestrijding geen corruptiebestrijding

Wanneer je corruptie onder politiemensen, ambtenaren of verpleegkundigen wil bestrijden, dan moeten publieke dienstverleners aan de onderkant van de samenleving meer gaan verdienen. Zonder armoedebestrijding, komt ook corruptiebestrijding niet van de grond.

Al moet het daarbij niet blijven. Transparency International beschrijft op haar website ‘How to stop corruption, 5 key ingredients’ dat je in de strijd tegen kleine corruptie fors moet investeren in publieke voorlichting. Zeker ongeletterde mensen beseffen vaak niet dat de overheid er voor hén is. Dat een hoofdonderwijzer iedereen moet toelaten en dat je een arts in een streekziekenhuis niets hoeft te geven. Betere informatie kan burgers mondiger maken.

Terug naar de vorige pagina

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten