Waarom onwetendheid over wereldwijde vooruitgang eerder leidt tot pessimisme

De meeste mensen hebben geen idee over de vooruitgang in de wereld (vooral degenen die pessimistisch zijn over de toekomst).

Dit zegt de Duitse econoom Max Roser, oprichter van onderzoeksbureau Our World in Data, een bron waar we veel gebruik van maken. Dit bureau wil net als World’s Best News door middel van feiten en cijfers laten zien hoe de leefomstandigheden overal ter wereld veranderen. Is ons werk nodig? Ja, zegt Max Roser in deze column: ‘Onze perceptie van hoe de wereld verandert, is van belang voor wat we geloven dat mogelijk is in de toekomst. Degenen die optimistisch zijn over de toekomst, kunnen hun visie baseren op de wetenschap dat het mogelijk is om de wereld ten goede te veranderen, omdat ze weten dat we dat al hebben gedaan.’ Our World in Data baseert zich in deze column op een onderzoek dat onderzoeksbureau Ipsos MORI uitvoerde onder 26.489 mensen uit 28 landen.

Verkeerde perceptie van rijke mensen

‘Een eerste deel van het onderzoek laat zien hoe mensen de volgende vraag beantwoordden: ‘Is in de afgelopen 20 jaar het deel van de wereldbevolking dat in extreme armoede leeft, afgenomen, toegenomen of gelijk gebleven?’ De meerderheid van de mensen – 52% – gelooft dat het aandeel mensen dat in extreme armoede leeft, stijgt. Het tegenovergestelde is waar. Het aandeel mensen dat in extreme armoede leef, is al twee eeuwen aan het afnemen en in de afgelopen 20 jaar is deze ontwikkeling sneller gegaan dan ooit tevoren.

Sommige mensen hebben deze vraag correct beantwoord: 20% weet dat de armoede aan het dalen is. Maar het is interessant dat het aandeel van de juiste antwoorden aanzienlijk verschilt van land tot land. De landen die we met een ster hebben gemarkeerd, zijn die landen die een generatie geleden (in 1990) een laag inkomens- of lager middeninkomensland waren. In deze armere landen begrijpen meer mensen hoe de armoede in de wereld is veranderd. Mensen in rijkere landen – waar de meerderheid van de bevolking enkele generaties geleden aan extreme armoede is ontsnapt – hebben een zeer verkeerde perceptie over wat er gebeurt met wereldwijde armoede.

Eén van de grootste prestaties van de mensheid

Maar we hebben het niet alleen bij het verkeerde eind als het gaat over wereldwijde armoede. In dezelfde enquête werd de mensen gevraagd: ‘Is de kindersterfte in de afgelopen 20 jaar toegenomen, afgenomen of ongeveer gelijk gebleven?’ Ook hier zijn de feiten heel duidelijk. Het kindersterftecijfer in zowel de minst als de minst ontwikkelde landen is in de afgelopen 20 jaar gehalveerd.

Uit de enquête blijkt echter eens te meer dat de meeste mensen zich hiervan niet bewust zijn. Gemiddeld weet slechts 39% dat de sterfte van kinderen daalt. En welke grotere prestatie heeft de mensheid ooit bereikt dan het steeds waarschijnlijker maken dat kinderen de eerste, kwetsbare jaren van hun leven overleven en ouders sparen van het verdriet hun baby’s te verliezen? Dit moet één van de grootste prestaties van de mensheid zijn. En net als bij kennis over extreme armoede, is het aandeel van ongeïnformeerde mensen veel hoger in de rijke landen van de wereld.

Arme mensen optimistischer

Onze perceptie van hoe de wereld verandert, is van belang voor wat we geloven dat mogelijk is in de toekomst. Als we mensen vragen naar wat mogelijk is voor de wereld, dan antwoorden de meesten van ons ‘niet veel’. Op de vraag ‘Denkt u de komende vijftien jaar dat de leefomstandigheden voor mensen over de hele wereld beter of slechter worden?’ zegt meer dan de helft van de mensen stagnatie te verwachten of dat het erger wordt. Gelukkig zijn de plaatsen waar mensen momenteel de slechtste levensomstandigheden hebben, optimistischer over wat er de komende jaren mogelijk is! Over het geheel genomen zijn de bevindingen uit de enquêtes duidelijk: we geloven niet alleen dat de wereld stagneert of afneemt, maar we verwachten ook dat deze waargenomen stagnatie of achteruitgang zich zal voortzetten in de toekomst.

Natuurlijk kan niemand weten hoe de toekomst eruit zal zien en is er niets dat zegt dat de vooruitgang die we de afgelopen decennia hebben gezien, ook zal doorgaan in de toekomst. En natuurlijk is niet elke pessimist over wereldwijde ontwikkeling slecht geïnformeerd. Maar wat we wel weten van deze enquêtes is dat deze twee opvattingen samengaan: wie pessimistisch is, heeft veel meer kans om weinig begrip te hebben van wat er in de wereld gebeurt.

Kennis over vooruitgang laat geen ruimte voor cynisme

Vanzelfsprekend is de vraag dan: waarom zijn beter geïnformeerde mensen optimistischer over de toekomst? Zoals we hebben gezien, betekent onwetendheid over wereldwijde ontwikkeling meestal ook dat je te negatief bent over hoe de wereld verandert. Onwetendheid in deze vragen wijst op een cynisch wereldbeeld. Cynisme suggereert dat er niets kan worden gedaan om onze situatie te verbeteren en dat elke poging daartoe onvermijdelijk mislukt. Onze geschiedenis, zeggen de cynici, is een geschiedenis van mislukkingen en wat we kunnen verwachten voor de toekomst is meer van hetzelfde.

Mensen die de vragen correct hebben beantwoord, begrijpen beter dat dingen kunnen veranderen. Een nauwkeurig begrip van hoe de gezondheid en armoede in de wereld verbeteren, laat geen ruimte voor cynisme. Degenen die optimistisch zijn over de toekomst, kunnen hun visie baseren op de wetenschap dat het mogelijk is om de wereld ten goede te veranderen, omdat ze weten dat we dat al hebben gedaan.’

Terug naar de vorige pagina

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten